سه شنبه - 2017 دسامبر 12 - 24 ربيع الاول 1439 - 21 آذر 1396
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 94916
تاریخ انتشار : 24 بهمن 1394 14:35
تعداد مشاهدات : 335

نکاتی از خانواده حضرت زینب سلام الله علیها در کربلا

فرزندان حضرت در کربلا با جانفشانی شان در کربلا موجب سربلندی مادر خود شدند. به گزارش جهان، حمید احمدی جلفایی در گفت وگو با خبرنگار مهرخانه، درخصوص حضرت زینب سلام الله علیها با بیان این که شاید بتوان گفت نام حضرت زینب سلام الله علیها یکی از پرآوازه ترین نام هایی است که در نهضت عاشورا می درخشد، اظهار داشت: اگر برای کربلا دو رکن قایل شویم، یکی از این ارکان حضرت عباس علیه السلام است و رکن دیگر حضرت زینب سلام الله علیها؛ یعنی به همان اندازه که از حضرت عباس علیه السلام به عنوان مظهر غیرت و رشادت یاد می شود، از حضرت زینب سلام الله علیها نیز به عنوان مظهر صبر و دفاع و حیا در نهضت عاشورا یاد می گردد.

زینب کبری سلام الله علیها که بود؟

او ادامه داد: این بانو معدن عاطفه در کربلا بوده است و مي توان گفت مدیریت داخلی حرم امام حسین علیه السلام در كربلا با ايشان بوده است. حضرت زينب سلام الله علیها پرستار امام سجاد علیه السلام بودند و حفظ جان امام سجاد علیه السلام به عنوان ادامه امامت، به ايشان بستگي داشته است.

(در همین زمینه: زینب سلام الله علیها  از ولادت تا وفات/ داستان شرط ضمن عقد حضرت زینب سلام الله علیها  سندیت تاریخی ندارد.)

همسران عبدالله بن جعفر طیار

این پژوهشگر تاریخ در ادامه گفت: در تاریخ موجود در مقاتل، چند فرزند برای عبدالله بن جعفر طیار ذکر شده است که برخی از آنان، فرزندان حضرت زینب سلام الله علیها بوده و برخی دیگر محتمل است که مادرشان ایشان بوده باشد؛ چراکه عبدالله غیر از حضرت زینب سلام الله علیها حداقل ۲ زن دیگر نیز داشت؛ یکی جُمانه دختر مسیب و دیگری حوصاء دختر حفصه؛ که این دو مسلماً فرزندانی نیز داشتند.

فرزندان قطعی حضرت زینب سلام الله علیها

او درخصوص فرزندان حضرت زینب سلام الله علیها اظهار داشت: فرزندان مسلم ایشان، یکی ام کلثوم بود؛ بانویی که در کربلا نیز حاضر بود و دیگری عون.

این استاد حوزه با بیان این که نقل مشهوری در کتب تاریخی در مورد خواستگاری معاویه از ام کلثوم برای یزید آمده است، گفت: وقتی مروان، به عنوان فرستاده معاویه، این قضیه را با عبدالله مطرح می کند، او عبارتی را به زبان می آورد که ما را به یقین می رساند که مادر ام کلثوم حضرت زینب سلام الله علیها است. او گفت: "امر این دختر با دایی او حسین علیه السلام است."

خواستگاری معاویه از دختر حضرت زینب سلام الله علیها

احمدی جلفایی ادامه داد: در المناقب، طبقات الکبری و بحارالانوار ماجرای این خواستگاری به تفصیل چنین ذکر شده است: وقتی مروان در مسجد نزد امام حسین علیه السلام آمد و خواستگاری معاویه از ام کلثوم؛ دختر خواهر امام حسین علیه السلام را برای پسرش یزید عنوان کرد، چهار امتیاز را در مورد این خواستگاری بیان کرد: یکی آن که معاویه می گوید هرچقدر که خود ام کلثوم یا پدر او مهریه بخواهند، خواهیم داد؛ دوم آن که اگر ام کلثوم جواب مثبت دهد، میان دو قبیله همیشه آشتی خواهد بود. سوم آن که بدهی های عبدالله نیز بر عهده معاویه خواهد بود و نکته آخر آن که با این ازدواج اتحادی میان ما و شما رخ خواهد داد.

"ما به مهریه زیاد دل نمی بندیم"

او افزود: امام حسین علیه السلام در پاسخ به این پیشنهادات چنین گفتند: اولاً آن که مهریه در مورد دختران ما بنی هاشم، همان سنت رسول الله است و ما به مهریه زیاد دل نمی بندیم؛ دوم آن که اگر بدهی های پدر یک دختر به عنوان مهریه یا شرط قرار بگیرد، سنت جاهلی است و ما برای از بین بردن همین سنت ها آمده ایم؛ سوم آن که دشمنی ما و شما به خاطر خداست و نه دنیا که با این ازدواج با یکدیگر متحد و دوست شویم؛ نکته آخر آن که ام کلثوم با پسرعمویش قاسم بن محمد بن جعفر ازدواج کرده و ۴۸۰ درهم مهریه اوست و من هم زمینی در وادی عقیق داشتم که به عنوان هدیه ازدواج این زوج به ایشان بخشیدم. با این پاسخ، مروان ناامید نزد معاویه باز می گردد. از این ماجرا به تصریح می توان دریافت که مادر ام کلثوم، حضرت زینب سلام الله علیها است.

این پژوهشگر تاریخ درخصوص حضور ام کلثوم سلام الله علیها در کربلا اظهار داشت: قراینی بر حضور ام کلثوم در کربلا دلالت دارد؛ از جمله آن که همسر او در کربلا بود. در جلد ۲، صفحه ۱۹۷ کتاب شرح الاخبار و صفحه ۶۸ جمهوره الانصاب العرب، تصریح شده است که قاسم بن محمد بن جعفر، جزو اسیران کربلا بوده است و بعید است مردی از خاندان امام حسین علیه السلام در کربلا بوده باشد و همسرش با او همراه نشده باشد.

در کتب تاریخی دو فرزند به نام عون برای عبدالله ذکر شده است

احمدی جلفایی با بیان این که فرزند دیگری که قطعاً فرزند حضرت زینب سلام الله علیها بود و در کربلا حضور داشت، عون است، خاطرنشان کرد: در کتب تاریخی دو فرزند به نام عون برای عبدالله ذکر شده است که مادر یکی زینب سلام الله علیها و مادر دیگری جمانه بود؛ در برخی کتب آمده است که به یکی عون اکبر و به دیگری عون اصغر می گفتند، اما معلوم نیست کدام یک از این دو، فرزند حضرت زینب سلام الله علیها بود و کدام یک در کربلا حضور داشت.

او ادامه داد: نکته مسلم آن است که یکی از این دو عون، در کربلا شهید شده است و دیگری در واقعه حره، در مدینه. در زیارت ناحیه مقدسه هم می خوانیم: «السّلامُ عَلی عَون بن عَبدالله بنِ جَعفرٍ الطّیار.» همچنین شش فرزند دیگر به عبدالله بن جعفر نسبت داده شده است که ممکن است فرزندان حضرت زینب سلام الله علیها نیز باشند که در کربلا هم حضور داشتند.

"سلام بر محمد بن عبدالله بن جعفر که به جای پدرش و پشت سر برادرش به شهادت رسید"
این پژوهشگر تاریخ گفت: محمدبن عبدالله بن جعفر یکی از فرزندان عبدالله است که قطعاً در کربلا نیز شهید شده است؛ در زیارت ناحیه مقدسه می خوانیم: «السَّلَامُ عَلَی مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الشَّاهِدِ مَکانَ أَبِیهِ وَ التَّالِی لِأَخِیهِ وَ وَاقِیهِ بِبَدَنِهِ لَعَنَ اللَّهُ قَاتِلَهُ عَامِرَ بْنَ نَهْشَلٍ التَّمِیمِی»؛ سلام بر محمد بن عبدالله بن جعفر که به جای پدرش و پست سر برادرش به شهادت رسید و لعن خداوند بر قاتل او عامر بن نهشل تمیمی.
سایر فرزندان عبدالله بن جعفر که در کربلا به شهادت رسیدند

او با بیان این که در شهادت محمدبن عبدالله اتفاق نظر وجود دارد، اما در مورد مادر او این اتفاق وجود ندارد، اظهار داشت: بیشتر مقاتل نام مادر او را حوصاء ذکر کرده اند، اما در برخی مصادر از جمله کامل بهایی، جلد ۲، صفحه ۳۰۳ و اعیان الشیعه، جلد ۱، صفحه ۶۰۸ مادر او را زینب کبری سلام الله علیها دانسته اند.

احمدی جلفایی فرزند دیگر عبدالله بن جعفر را ابوبکر ذکر کرد و گفت: فرزند دیگر عبدالله، ابوبکر بن عبدالله بن جعفر است که او نیز بنابر گزارش کتب تاریخی مانند جلد ۲، صفحه ۳۳۵، انساب الاشراف و جلد ۱۵، صفحه ۲۳۷ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید معتزلی، جزو گروه سوم از شهدای کربلا بوده است که به میدان رفته و شهید می شود. با این وجود برخی منابع مانند جمهره الانساب العرب و مقاتل الطالبیین تصریح دارند که ابوبکر بن عبدالله در کربلا شهید نشده و در واقعه حره به شهادت رسیده است؛ که این با نقل منابع معتبرتر در تعارض است.

او ادامه داد: همچنین فرزند دیگر عبدالله، حسین بن عبدالله بن جعفر که مطابق نقل نسب قریش، صفحه ۸۳ و جمهره الانساب العرب در کربلا به شهادت رسید، اما هیچ سندی مبنی بر اینکه مادر او کیست وجود ندارد. از سوی دیگر مطابق گزارش مقاتل الطالبیین، مناقب خوارزمی و کفایه الطالب، عبید بن عبدالله بن جعفر نیز در کربلا بود و به شهادت هم رسید، اما مناقب ابن شهرآشوب نام او را عبدالله بن عبدالله بن جعفر ذکر می کند. مادر او نیز مشخص نیست که کدام یک از همسران عبدالله بوده است.

احمدی جلفایی درخصوص فرزند دیگر عبدالله که در کربلا حاضر بود، گفت: مطابق گزارش طبقات الکبری، سیر اعلام النبلاء و شرح الاخبار که از مصادر اهل سنت هستند، قاسم بن عبدالله بن جعفر از اسرای کربلا بوده است و مستندی درباره نام مادر او وجود ندارد، اما احتمال آن وجود دارد که با قاسم بن محمد که به عنوان همسر ام کلثوم گفته شده است، اشتباه شده باشد و ازآن جاکه تنها سه مصدر نام او را ذکر کرده اند، این احتمال منتفی نیست. نام اسماعیل بن عبدالله بن جعفر نیز تنها در برخی کتب تاریخی مانند مدینه دمشق و اعیان الشیعه آمده است و در مقاتل کربلا ذکری از او نشده است.

این پژوهشگر تاریخ درخصوص فرزندان حضرت زینب سلام الله علیها این گونه جمع بندی کرد که اگر به قطع یقین بخواهیم بدانیم فرزندان حضرت زینب سلام الله علیها که در کربلا حاضر بودند، چه کسانی بودند، باید گفت یکی ام کلثوم بوده استف اما احتمال دارد از میان شش فرزند دیگری که نام برده شد، فرزندی از فرزندان حضرت زینب سلام الله علیها نیز حضور داشته باشد.

زمان ازدواج حضرت زینب سلام الله علیها

این استاد حوزه با بیان این که در مورد ازدواج حضرت زینب سلام الله علیها دو شبهه وجود دارد که روضه خوانان در منابر و روضه ها بیان می کنند، اظهار داشت: در یکی از این روایت ها، ازدواج حضرت زینب سلام الله علیها و عبدالله بن جعفر را در زمان پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم دانسته شده و عنوان می شود که عبدالله حضرت زینب سلام الله علیها را از شخص پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم خواستگاری کرد؛ درصورتی که چنین ماجرایی هیچ اصلی در منابع ندارد و ساختگی است و این ازدواج در زمان امامت حضرت علی علیه السلام صورت گرفته است.
آیا داستان شرط ضمن عقد حضرت زینب سلام الله علیها صحت تاریخی دارد؟

او ادامه داد: روایت دیگر مشروط ساختن ازدواج حضرت زینب سلام الله علیها و عبدالله بن جعفر است و این که حضرت زینب سلام الله علیها شرط می کنند که هرکجا امام حسین علیه السلام می روند، بتوانند بدون اذن عبدالله او را همراهی کنند. نکته آن است که اصلاً ماجرای خواستگاری حضرت زینب سلام الله علیها در منابع ذکر نشده است و تنها آمده است که همسر ایشان عبدالله بن جعفر طیار است.

چرا این شبهه ایجاد شده است؟

احمدی جلفایی با بیان این که منشأ شبهه ایجادشده، عدم حضور عبدالله بن جعفر در واقعه عاشورا است، تشریح کرد: در حقیقت برخی برای توجیه عدم حضور عبدالله و کاسته نشدن از شأن و منزلت او، حدسیاتی به ذهنشان رسیده است که به مرور این حدسیات را به شکل قضایای ساختگی درآورده اند، اما هم بعید است که حضرت زینب سلام الله علیها بدون اذن همسر خود، با نادیده گرفتن و زیرپاگذاشتن یکی از مهم ترین اصول خانواده که اسلام بدان تأکید دارد، در کربلا و همراه امام حسین علیه السلام حاضر باشد و هم بعید است که شخصیتی مانند عبدالله بن جعفر که توصیف فراوانی از کمالات او در کتب تاریخی صورت گرفته است، بدون هیچ دلیلی، در چنین حادثه ای امام حسین علیه السلام را تنها گذاشته باشد؛ حتماً دلیلی وجود داشته که در کتب بدان اشاره نشده و این عدم اشاره، خود باعث حدس های زیادی در این رابطه شده است؛ حدس هایی که مطابق سلیقه افراد بود.

این پژوهشگر تاریخ افزود: یکی از قوی ترین این احتمالات آن است که عبدالله بن جعفر به خاطر لونرفتن کاروان امام حسین علیه السلام به هنگام خروج از مدینه، با ایشان همراه نشد تا بعد به کاروان بپیوندد، اما پس از آن، خروج از مدینه ممنوع شد و افرادی مانند عبدالله که قصد پیوستن به کاروان امام حسین علیه السلام را داشتند از همراهی ایشان جا ماندند.

چرایی عدم حضور عبدالله بن جعفر در کربلا

او با بیان این که اگر قضیه خروج امام حسین علیه السلام از مدینه را خوب مطالعه کنیم، تاریخ به خوبی گواه بر این نکته خواهد بود که امام حسین علیه السلام از مدینه لشکرکشی نکردند که توقع داشته باشیم تمام یارانشان همراه ایشان بوده باشند، ادامه داد: امام حسین علیه السلام در ابتدا قصد جنگ و رویارویی با حکومت را نداشتند و تنها وقتی از ایشان بیعت خواسته شد و سر باز زدند، شبانه از مدینه خارج شدند. این حرکت امام حسین علیه السلام یک کوچ خانوادگی به سمت مکه بود و اگر غیر از این بود و ایشان با عده زیادی از مردان قصد خروج از مدینه را داشتند، قطعاً حکومت جلوی کاروان را می گرفت. به همین خاطر است که در کاروان امام حسین علیه السلام بیشتر خویشان ایشان و زنان هستند و کمتر مردی در این جمع دیده می شود.

احمدی جلفایی گفت: درست به همین علت بود که حکومت به محض اطلاع از کوچ امام حسین علیه السلام، تمام راه های خروجی شهر را بست و در نتیجه بسیاری از افراد با فضل و کمالاتی که ما از ایشان انتظار همراهی با امام حسین علیه السلام را داشتیم، در کربلا حاضر نبودند و آنانی که به امام حسین علیه السلام پیوستند نیز از مکان هایی غیر از مدینه بودند.

http://jahannews.com

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :